Twintig jaar geleden liep ik Niet Aangeboren Hersenletsel op na een operatie aan een goedaardige hersentumor. Een onzichtbare handicap, die veel mensen ook hier in Westerwolde treft – na een hersenbloeding, een ongeluk of een infectie. De gevolgen verschillen, maar wat we delen is een brein dat niet meer werkt zoals voorheen.

Verlies en chaos

Ik verloor mijn werk, mijn energie en mijn overzicht. Het was chaos in mijn hoofd. Overprikkeling en extreme vermoeidheid maakten het bijna onmogelijk om helder na te denken. En juist met dat haperende brein moest ik bedenken welke hulp ik nodig had. Wie geen duidelijke hulpvraag kan formuleren, krijgt vaak niet de juiste hulp. Ik kreeg zorg, maar vaak verkeerde zorg. Verkeerde medicatie. Verkeerde begeleiding. En steeds het gevoel dat ik tekortschiet, terwijl ik juist verder vastliep.

Pas toen het langzaam iets beter ging, kon ik betere hulp organiseren. Dat is de wrange paradox: juist toen er weer wat ruimte kwam, lukte het om de juiste ondersteuning te vinden. Met hulp van mijn partner én een onafhankelijk cliëntondersteuner: iemand die niet vóór mij besliste, maar naast mij ging staan en hielp ordenen, zonder oordeel.

Grootste steun

Uiteindelijk kwam de grootste steun van mijn assistentiehonden, eerst Sanne en later Liefke. Met hulp van mijn cliëntondersteuner werd hun opleiding via de Wmo vergoed. Vijftien jaar lang had ik dag en nacht houvast aan een assistentiehond. Een assistentiehond vraagt niet wat mijn plan is. Ze wil niet weten of ik al klaar ben om mee te doen. Ze loopt naast me, past haar tempo aan en helpt me letterlijk de stap naar buiten te zetten. Dat is hulp: naast iemand gaan staan. Geen groot gebaar, maar het maakte een wereld van verschil.

Ik kon langzaam weer omhoogklimmen uit dat diepe dal. Stap voor stap. Maar niet iedereen kan dat. Niet iedereen komt op een punt waarop er weer overzicht ontstaat, of waarin je de juiste woorden vindt. En juist voor die mensen, die zonder overzicht en zonder hulp stil blijven staan, moet er ondersteuning zijn. Niet pas als iemand zich redt, maar juist wanneer dat nog niet lukt. Wanneer je niet in staat bent een zorgplan te formuleren of uit te leggen waarom de zorg van je partner geen ‘gewoon gebruikelijke zorg’ meer is.

Geen argwaan, maar vertrouwen

Te vaak is ons Wmo-systeem ingericht vanuit argwaan: ‘Kunt u dit wel?’ ‘Heeft u alles geprobeerd?’ ‘Weet u zeker dat u dit nodig heeft?’ Terwijl mensen die vastlopen juist geen energie of taal hebben om zichzelf te bewijzen. Wat zij nodig hebben, is vertrouwen. Iemand die naast hen gaat staan, in plaats van tegenover hen.

Gelukkig kiest GroenLinks Westerwolde voor een Wmo die werkt vanuit vertrouwen. Dat betekent: laagdrempelige ondersteuning in elk dorp, meer dorpsondersteuners en sterke buurthuizen waar je binnen kunt lopen en structurele steun vindt. Niet een systeem dat vraagt om bewijs en perfect taalgebruik, maar een systeem dat helpt ordenen en de weg wijst: precies voor mensen die niet vanzelf omhoogklimmen.

Want als je hulp pas krijgt wanneer je het goed kunt uitleggen, vallen juist de kwetsbaarste mensen buiten de boot. Dat vind ik onaanvaardbaar. Niet de regels staan centraal, maar wat nodig is om mensen echt te helpen. Ik wil een Wmo die uitgaat van vertrouwen en menselijke maat: dichtbij, gebiedsgericht en met ondersteuning die mensen helpt hun vraag te vinden. Meedoen is geen slogan. Meedoen lukt alleen als iemand naast je komt staan.

We doen het samen. Samen voor een waardevol Westerwolde.
Daar mag u GroenLinks Westerwolde op aanspreken. En mij, als kandidaat op plek 3 van de lijst.

Ineke van den Bos